مجتبى ملكى اصفهانى

19

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )

وارد شده است از جمله : هشام از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه آن حضرت فرمودند : اگر عمل ثوابى از قول پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به كسى برسد و آن شخص آن عمل را به اين خاطر انجام دهد ، همان ثواب براى او خواهد بود . اگرچه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله چنين چيزى را نفرموده باشند . « 1 » روايات متعدّد ديگر نيز بر اين مضمون وارد شده كه برخى از آن‌ها در باب 8 از ابواب مقدّمه‌ى عبادت كتاب « وسائل الشّيعه » نقل شده است . پيرامون اين قاعده آنچه مورد اختلاف است دو نكته ذيل است : 1 - آيا انسان با انجام چنين عمل مستحبّى مستحقّ ثواب مىشود يا اينكه از باب تفضّل به او ثواب مىدهند ؟ كسانى كه معتقدند انقياد نيز موجب استحقاق ثواب است ، در اينجا نيز قائل به استحقاق هستند . به عنوان « تجرّى » رجوع شود . 2 - آيا با اين قاعده ، تنها ثواب ثابت مىشود يا ساير آثار مترتّب بر فعل مستحبّ نيز ثابت مىشود ؟ مثلا كسى معتقد باشد با غسل مستحبّى مىشود نماز خواند ، اكنون خبر ضعيفى مىگويد : غسل كردن در روز عيد نوروز مستحبّ است . آيا با غسلى كه با اين خبر ضعيف ثابت شده مىتوان نماز خواند ؟ در اين قسمت نيز دو قول است . قاعده‌ى تعيين به عنوان « اصالة التّعيين » رجوع شود .

--> ( 1 ) - عن ابى عبد اللّه - عليه السّلام - قال : من بلغه عن النبى - صلّى اللّه عليه و آله - شىء من الثواب فعمله كان اجر ذلك له و ان كان رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله - لم يقله . وسائل الشيعة ، ج 1 ، ابواب مقدّمه العبادة ، باب 18 ، حديث 3 .